De energiemarkt verandert continu, daarom praten wij je bij en blikken wij alvast vooruit op volgende week.
Het fragiele staakt-het-vuren en de aanhoudend wisselende sentimenten tussen de Verenigde Staten en Iran hebben ertoe geleid dat de gasprijzen sinds vrijdag 26 juni met ruim 8,5% zijn gestegen. Tegelijkertijd neemt de doorvaart van schepen door de Straat van Hormuz af, wat op de langere termijn gevolgen kan hebben voor de aanvoer van LNG naar Europa. Op de elektriciteitsmarkt bleven de EPEX-prijzen daarentegen relatief stabiel en lieten zij niet de extreme prijsschommelingen zien die vorige week zichtbaar waren.
| Gas (MWh) | 25 Juni | 1 Juli | Elektriciteit (MWh) | 25 Juni | 1 Juli |
| TTF Daggas | 40.19 | 42.81 | Base Aug 26 | 96.23 | 99.85 |
| TTF Aug 26 | 40.49 | 42.77 | Peak call 27 | 95.39 | 96.62 |
| TTF call 27 | 33.95 | 34.62 | Base call 27 | 88.39 | 88.43 |
| TTF call 28 | 27.33 | 27.17 | Base call 28 | 79.75 | 79.98 |
Schermutselingen zetten bestand onder druk
De onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran zijn de afgelopen periode onder druk komen te staan door oplopende geopolitieke spanningen. Op donderdag 25 juni voerde Iran aanvallen uit op doelwitten in Koeweit en Bahrein. De Verenigde Staten reageerden hierop met de aankondiging dat verdere escalatie niet zou worden uitgesloten. Als gevolg hiervan steeg de gasprijs met circa 8,5% tussen 25 juni en 1 juli. Daarnaast is het aantal schepen dat de Straat van Hormuz passeert afgenomen.
Deze ontwikkelingen kunnen ertoe leiden dat de premie die Azië betaalt voor LNG ten opzichte van Europa gedurende een langere periode hoog blijft. Hierdoor neemt de kans toe dat LNG-leveringen worden omgeleid naar de Aziatische markt, waar hogere prijzen gerealiseerd kunnen worden. Dit vergroot het risico dat de Europese gasopslagen niet tijdig voldoende worden gevuld voor de winter. Het derde kwartaal is traditioneel een cruciale periode voor het vullen van de gasopslagen, waarbij LNG een belangrijke rol speelt.
Daarnaast zijn er marktverwachtingen dat de premie van de East Asia Index (EAX) ten opzichte van de TTF tot en met augustus 2026 kan aanhouden. Een belangrijke oorzaak hiervan is de verhoogde kans op een El Niño-weerpatroon, dat kan leiden tot bovengemiddeld hoge zomertemperaturen in Azië. Hierdoor stijgt de vraag naar gas voor elektriciteitsopwekking ten behoeve van koeling, wat de concurrentie om beschikbare LNG-volumes verder vergroot.g.
Netbeheerkosten voor invoeding
Op dinsdag 30 juni heeft de ACM aangekondigd dat de invoering van de invoedingstarieven voor elektriciteit wordt uitgesteld. Met deze tarieven is het de bedoeling dat niet alleen afnemers, maar ook producenten die elektriciteit op het net invoeden, een bijdrage leveren aan de netkosten. Hiermee wordt beoogd het elektriciteitsnet efficiënter te benutten.
De invoedingstarieven zullen gefaseerd over een periode van twintig jaar worden ingevoerd. Een vergelijkbare systematiek wordt al in Duitsland toegepast. Door deze geleidelijke invoering ontstaat meer zekerheid voor investeringsbeslissingen rondom energieprojecten.
Ondanks deze aankondiging bestaan er nog verschillende onduidelijkheden over de exacte uitwerking en de details van het besluit.
Wachtlijsten in congestiegebieden
Per 1 juli geldt voor congestiegebieden een nieuwe regeling waarbij zowel groot- als kleinverbruikers die een (extra) aansluiting aanvragen op een wachtlijst worden geplaatst. Daarbij is een prioriteringskader ingevoerd waarin beschikbare netcapaciteit wordt toegewezen op basis van maatschappelijke prioriteit. Projecten die bijdragen aan het verminderen van netcongestie of een belangrijke maatschappelijke functie vervullen, krijgen binnen dit kader voorrang.
Hierdoor zijn tijdige aanvragen en het aanbieden van flexibiliteitsoplossingen belangrijker dan ooit om een nieuwe aansluiting of uitbreiding van een bestaande aansluiting te realiseren. De invoering van het nieuwe systeem heeft geleid tot een recordaantal aanvragen: het aantal aanvragen voor een aansluiting is met circa 300% gestegen.
EPEX-prijzen
Vorige week lagen de EPEX-prijzen op een hoog niveau als gevolg van de hittegolf die grote delen van Europa trof. Deze week vielen de EPEX-kwartierprijzen aanzienlijk lager uit, mede door een afgenomen gasvraag voor koeling. Desondanks steeg de kwartierprijs op 26, 29 en 30 juni nog tot boven de €400/MWh.
De hittegolf had daarnaast invloed op de elektriciteitsvoorziening in Europa. Zo moest in Frankrijk een deel van de kerncentrales tijdelijk worden teruggeregeld, omdat het rivierwater dat wordt gebruikt voor de koeling te warm was geworden.
Vooruitblik
De komende dagen liggen de temperaturen rond het langjarig gemiddelde, met een afwisseling van zonnige en regenachtige perioden. Voor de elektriciteitsmarkt betekent dit dat de EPEX-prijzen, met name in de avonduren, naar verwachting relatief stabiel zullen blijven en dat grote uitschieters in de kwartierprijzen waarschijnlijk uitblijven. Vanaf 9 juli neemt de kans op hoge, mogelijk zelfs tropische, temperaturen echter aanzienlijk toe.