De energiemarkt verandert continu, daarom praten wij je bij en blikken wij alvast vooruit op volgende week.
De energiemarkten blijven deze week volatiel door een combinatie van geopolitieke onzekerheid, beperkte gasvoorraden en hoge elektriciteitsprijzen. Op de gasmarkt houden spanningen in het Midden-Oosten en de onzekerheid rond de Straat van Hormuz een verhoogde risicopremie in stand. Tegelijkertijd blijven de Nederlandse en Europese gasvoorraden relatief laag voor de tijd van het jaar, waardoor de markt kwetsbaar blijft richting het winterseizoen.
Op de elektriciteitsmarkt leidde het warme weer tot forse prijspieken in de avonduren. Een hoge koelvraag, beperkte windproductie en het wegvallen van zonne-energie na zonsondergang zorgden ervoor dat duurdere productie-eenheden moesten worden ingezet. Hierdoor liepen de EPEX-prijzen aanzienlijk op.
| Gas (MWh) | 18 Juni | 25 Juni | Elektriciteit (MWh) | 18 Juni | 25 Juni |
| TTF Daggas | 40.66 | 40.19 | Base Juli 26 | 96.88 | 95.00 |
| TTF Juli 26 | 40.52 | 40.45 | Peak call 27 | 93.94 | 95.39 |
| TTF call 27 | 34.17 | 33.95 | Base call 27 | 86.65 | 88.39 |
| TTF call 28 | 27.39 | 27.33 | Base call 28 | 79.52 | 79.75 |
Qatar start sneller op dan verwacht
De gasmarkt blijft gevoelig voor geopolitieke ontwikkelingen, ondanks signalen dat de LNG-export vanuit Qatar sneller dan verwacht herstelt. Het zwaar getroffen Ras Laffan-complex kan naar verwachting binnen enkele maanden een groot deel van de capaciteit hervatten, wat neerwaartse druk op de gasprijzen kan veroorzaken.
Tegelijkertijd blijft de marktsituatie onzeker door aanhoudende spanningen in het Midden-Oosten en onduidelijkheid over de veiligheid van de scheepvaart door de Straat van Hormuz. De recente prijsontwikkelingen weerspiegelen dit spanningsveld duidelijk. Waar de prijzen na de aanvallen aanvankelijk sterk opliepen, bewegen de TTF-prijzen momenteel rond €40–42/MWh. Daarmee liggen de prijzen weliswaar aanzienlijk onder de eerdere piekniveaus, maar nog steeds duidelijk boven het niveau van vóór de oorlog.
Gasopslagen
De Nederlandse gasvoorraden zijn momenteel voor bijna 24% gevuld, terwijl de Europese gasvoorraden rond de 47% liggen. Daarmee blijven zowel de Nederlandse als de Europese bergingen achter bij het gebruikelijke niveau voor deze periode van het jaar. Dit zorgt voor een verhoogde gevoeligheid richting het komende winterseizoen. Hoewel de huidige LNG-aanvoer en een lagere vraag vanuit Azië op korte termijn enige verlichting bieden, kan iedere nieuwe verstoring aan de aanbodzijde opnieuw leiden tot opwaartse prijsdruk.
Ook de recente uitspraak over de gasopslagen Norg en Grijpskerk is van belang voor de leveringszekerheid. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven heeft bevestigd dat deze locaties kwalificeren als gasopslagen en dat de ACM de NAM terecht heeft aangewezen als beheerder van deze faciliteiten. Daarmee blijven de Europese regels rondom gasopslag onverkort van toepassing.
Dit betekent dat eventuele plannen van NAM om de opslagfunctie te beëindigen eerst door de ACM moeten worden beoordeeld en goedgekeurd. Daarbij wordt expliciet gekeken naar de gevolgen voor de leveringszekerheid van gas. De uitspraak benadrukt daarmee opnieuw het strategische belang van voldoende gasopslagcapaciteit voor zowel Nederland als Europa.
Capaciteitsmarkt
Eerder deze maand gaf TenneT aan dat de Nederlandse norm van maximaal vier uur verwachte tekorten per jaar richting 2030 dreigt te worden overschreden. Dit wordt onder meer veroorzaakt door een toenemende elektriciteitsvraag en de afname van beschikbaar regelbaar vermogen.
Om de leveringszekerheid te waarborgen, voert het kabinet een centrale capaciteitsmarkt in. Binnen dit mechanisme ontvangen marktpartijen niet alleen een vergoeding voor de daadwerkelijk geleverde elektriciteit, maar ook voor het beschikbaar houden van regelbaar vermogen. De eerste veilingen staan gepland voor 2028, zodat de benodigde capaciteit vanaf de winter van 2029-2030 beschikbaar kan zijn.
Extreem hoge avondpieken in EPEX-prijzen
De EPEX-prijzen zijn de afgelopen dagen vooral in de avonduren sterk opgelopen. De belangrijkste oorzaak is het samenspel van een hoge koelvraag door het warme weer, beperkte windproductie en het wegvallen van zonneproductie aan het einde van de dag. Hierdoor moesten duurdere, regelbare productie-eenheden worden ingezet, waardoor de marginale prijs aanzienlijk steeg. Woensdagavond werd zelfs een piek van circa €902/MWh bereikt, terwijl ook de onbalansprijzen dinsdagavond op bepaalde momenten uitzonderlijk hoog opliepen.
Vooruitblik
De komende dagen blijft het warm en zonnig, waarbij het KNMI lokaal temperaturen verwacht die kunnen oplopen tot circa 38 °C of hoger. In het weekend neemt de kans op onweersbuien toe en vanaf zondag zet vanuit het westen een afkoeling in. Voor de elektriciteitsmarkt betekent dit dat vooral de avonduren gevoelig blijven voor prijspieken. Overdag kan een hoge zonneproductie de EPEX-prijzen onder druk zetten, maar in de avond valt deze productie grotendeels weg terwijl de koelvraag naar verwachting hoog blijft.
Voor de gasmarkt blijft het sentiment kwetsbaar. Een herstel van de Qatarese LNG-aanvoer en signalen van verdere de-escalatie kunnen enige neerwaartse druk op de prijzen geven. Tegelijkertijd blijft de markt gevoelig voor nieuwe verstoringen zolang de Nederlandse en Europese gasvoorraden onder het gebruikelijke niveau liggen. Ontwikkelingen rond het Midden-Oosten, LNG-stromen en de Straat van Hormuz blijven daarbij belangrijke factoren voor de risicopremie in de TTF-prijs.