De energiemarkt verandert continu, daarom praten wij je bij en blikken wij alvast vooruit op volgende week.
De energiemarkten blijven richting de winter gevoelig voor ontwikkelingen op het gebied van gasopslagen en LNG-aanvoer. De Europese gasvoorraden liggen duidelijk onder het niveau van vorig jaar, terwijl Europa de vuldoelen naar beneden bijstelt om de druk op de markt te beperken. Tegelijkertijd bevestigen Prinsjesdag en het geactualiseerde Nationaal Plan Energiesysteem dat elektrificatie de centrale route blijft in de verdere verduurzaming van het Nederlandse energiesysteem. Daarmee blijft de energiemarkt balanceren tussen de leveringszekerheid en prijsrisico’s van vandaag en de investeringen die nodig zijn voor het energiesysteem van morgen.
| Gas (MWh) | 10 Sep | 17 Sep | Elektriciteit (MWh) | 10 Sep | 17 Sep |
| TTF Daggas | 82.10 | 76.35 | Base Okt 26 | 168.0 | 167.4 |
| TTF Okt 26 | 82.05 | 76.35 | Peak call 27 | 141.1 | 140.2 |
| TTF call 27 | 60.40 | 57.58 | Base call 27 | 132.0 | 126.2 |
| TTF call 28 | 37.04 | 36.45 | Base call 28 | 97.70 | 94.65 |
Elektrificatie gaat door
Prinsjesdag en het geactualiseerde Nationaal Plan Energiesysteem (NPE) bevestigen dat elektrificatie de komende jaren een centrale rol blijft spelen in het Nederlandse energiebeleid. Het kabinet stelt extra middelen beschikbaar voor de uitbreiding van wind- en zonne-energie, batterijopslag en de versterking van het elektriciteitsnet. De geraamde investeringen in de elektriciteitsinfrastructuur lopen daarbij op tot circa €212 miljard richting 2040.
Voor energiegebruikers blijft de beschikbaarheid van voldoende netcapaciteit echter een belangrijke uitdaging. Het kabinet benoemt netcongestie opnieuw als een van de belangrijkste knelpunten voor de verdere energietransitie. De snelheid waarmee het elektriciteitsnet wordt uitgebreid, zal daarmee niet alleen bepalend zijn voor de mogelijkheden om verder te elektrificeren, maar kan ook invloed hebben op de toekomstige ontwikkeling van elektriciteitsprijzen en de beschikbaarheid van nieuwe of zwaardere aansluitingen.
Vuldoelen naar beneden
Ook de ontwikkeling van de gasopslagen speelt momenteel een belangrijke rol in de prijsvorming. De Europese gasopslagen zijn inmiddels voor circa 69% gevuld. Om de druk op de markt te beperken, heeft Europa besloten de vuldoelen te verlagen. Voor Nederland betekent dit dat het doel wordt verlaagd van 115 TWh naar 93 TWh, wat overeenkomt met een vulgraad van circa 64%. Volgens het kabinet blijft de leveringszekerheid hiermee voldoende geborgd.
De Nederlandse gasopslagen zijn momenteel voor circa 53% gevuld. Tegelijkertijd heeft Duitsland staatsbedrijf SEFE gevraagd extra gas in te kopen om de Duitse opslagvulling verder te ondersteunen. De combinatie van relatief lage opslagniveaus en onzekerheid over de gasaanvoer betekent dat de markt ook richting de komende winter gevoelig blijft voor verstoringen. Daarmee blijft de kans op aanhoudend verhoogde gasprijzen voor de komende winter aanzienlijk.
Elektra
Ook de elektriciteitsmarkt blijft sterk afhankelijk van de ontwikkelingen op de gasmarkt. De relatief hoge gasprijzen houden de termijnprijzen voor elektriciteit op een hoog niveau. Daarnaast blijven de kosten van emissierechten een belangrijke factor in de kostprijs van elektriciteitsproductie. De prijzen voor de komende wintermaanden lagen aan het begin van deze week rond de hoogste niveaus van dit jaar. De Base-contracten voor november en december 2026 en januari en februari 2027 stegen tot bijna €200/MWh. Daarmee liggen de langetermijnprijzen duidelijk hoger dan eerder deze zomer.
Ook op de spotmarkt is de invloed van de hoge gasprijzen zichtbaar. Op momenten met weinig of geen wind- en zonneproductie, met name in de avonduren, liepen de kwartierprijzen op tot uitschieters van boven de €600/MWh. Kwartierprijzen boven de €200/MWh komen inmiddels vrijwel dagelijks voor, vooral in de vroege ochtend en avond wanneer de vraag relatief hoog is en de productie uit wind en zon beperkt blijft.
Vooruitblik
Voor de komende week blijven de Europese gasopslagen, de LNG-aanvoer en de ontwikkelingen in het Midden-Oosten de belangrijkste prijsdrivers. Hoewel de TTF-prijzen tijdelijk zijn gedaald, blijven de onderliggende marktfundamenten relatief krap. Daarbij blijft het grootschalige Noorse onderhoud tot het einde van de maand een belangrijke factor. De beperkte beschikbaarheid van Noors gas kan de opwaartse druk op de gasprijzen daarmee in stand houden.
Aan de weerskant lijkt de komende week iets warmer te worden. Een lagere gasvraag kan de druk op de markt enigszins verlichten en tegelijkertijd bijdragen aan een hoger vultempo van de Europese gasopslagen.