De energiemarkt verandert continu, daarom praten wij je bij en blikken wij alvast vooruit op volgende week.
De stijging van de Europese gasprijzen zet deze week verder door. Waar het MonthAhead-contract op woensdag 5 augustus nog noteerde op €52,40/MWh, was de prijs op maandag 28 augustus opgelopen tot €68,09/MWh. Daarmee is de gasprijs deze maand met maar liefst 30,4% gestegen.
| Gas (MWh) | 20 Aug | 27 Aug | Elektriciteit (MWh) | 20 Aug | 27 Aug |
| TTF Daggas | 65.30 | 68.10 | Base Sep 26 | 133.5 | 137.3 |
| TTF Sep 26 | 65.29 | 68.09 | Peak call 27 | 113.5 | 116.1 |
| TTF call 27 | 47.34 | 49.07 | Base call 27 | 108.6 | 112.6 |
| TTF call 28 | 31.29 | 32.51 | Base call 28 | 87.47 | 90.25 |
Ondanks correctie blijft de markt volatiel
Met deze prijs bereikte het TTF-maandvooruitcontract het hoogste niveau in vijf maanden. De meest recente stijging werd vooral veroorzaakt door de inmiddels verwachte nieuwe Amerikaanse sancties tegen Iran. Daarnaast draagt de toenemende onzekerheid over het tijdig vullen van de Europese gasopslagen richting de winter bij aan het hogere prijsniveau.
De gasmarkt reageerde op de nieuwe Amerikaanse sancties tegen Iran, nadat de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent waarschuwde dat landen die handel blijven drijven met Iran het risico lopen de toegang tot het op de dollar gebaseerde Amerikaanse financiële systeem te verliezen. De Iraanse minister van Economische Zaken, Ali Madanizadeh, stelde dinsdag dat Iran “volledig voorbereid” is op de nieuwe sancties. Volgens hem erkennen China en Rusland de Amerikaanse maatregelen niet en verwacht Teheran dat ook andere landen zich tegen de sancties zullen blijven verzetten. Hierdoor zou de impact op de Iraanse economie mogelijk beperkt blijven.
De markt liet hierop dinsdag 25 augustus een lichte correctie zien, waarbij het TTF-maandvooruitcontract daalde naar 66,588 €/MWh. Van een structurele omslag lijkt echter geen sprake. De aanhoudende onzekerheid over de heropening van de Straat van Hormuz houdt de gasmarkt onder druk. Marktpartijen verwachten niet dat deze belangrijke vaarroute op korte termijn volledig wordt heropend. Dat kan de LNG-aanvoer naar Europa de komende maanden blijven beperken en daarmee extra druk zetten op het vullen van de Europese gasvoorraden.
Beperkte vulling gasvoorraden
De relatief lage vulgraden van de Europese gasopslagen, in combinatie met de onzekerheid over de LNG-aanvoer, zorgen voor aanhoudende onrust op de markt. De Nederlandse gasopslagen zijn momenteel voor circa 44% gevuld, wat overeenkomt met ongeveer 64 TWh.
Gasunie adviseerde eerder al om richting de winter 115 TWh aan gas op te slaan. Dit niveau houdt rekening met een winter die vergelijkbaar is met een van de strengste winters van de afgelopen dertig jaar. Ook de verlaagde Europese doelstelling van 74%, overeenkomend met circa 107 TWh, lijkt bij het huidige vultempo moeilijk haalbaar.
Gasunie meldt vanochtend dat de huidige voorraad voor een normale winter geen direct probleem vormt voor de leveringszekerheid. Wel neemt de kwetsbaarheid toe wanneer Europa te maken krijgt met een langdurige koudeperiode of onverwachte verstoringen in de gasaanvoer. Juist die combinatie van een beperkte buffer en geopolitieke onzekerheid maakt de markt momenteel extra gevoelig voor nieuws over LNG-aanvoer, opslagvullingen en de situatie rond de Straat van Hormuz.
Minder aanbod van elektriciteit in Europa
De hogere gasprijzen werken ook door in de CO₂- en elektriciteitsmarkten, waar eveneens hogere prijsniveaus worden gezien. Naast de hogere gasprijs wordt de elektriciteitsmarkt ondersteund door een beperkter aanbod, onder meer doordat zowel de waterkrachtproductie als de Franse nucleaire productie onder druk staan.
De onderhoudswerkzaamheden aan Franse kerncentrales duren langer dan gepland. Hoewel de nucleaire productie de afgelopen week enigszins is hersteld, zorgen vertragingen bij meerdere reactoren, waaronder Golfech-2 en Cattenom-4, voor onzekerheid over de beschikbare productiecapaciteit in september.
Omdat Frankrijk de grootste elektriciteitsexporteur van Europa is, kunnen problemen met de Franse nucleaire productie ook direct doorwerken in de omliggende landen, waaronder Nederland. Een lagere Franse exportcapaciteit betekent dat buurlanden meer afhankelijk worden van binnenlandse productie of import uit andere landen, wat de elektriciteitsprijzen daar verder kan opdrijven.
Ook de waterreservoirs voor Europese waterkrachtcentrales bevinden zich op een relatief laag niveau. Zo daalden de Spaanse waterreservoirs in de week tot en met 23 augustus naar het laagste niveau sinds januari van dit jaar. Hoewel de neerslag recent is toegenomen en de daling daardoor enigszins is afgezwakt, blijft de beschikbare watervoorraad krap.
Vooruitblik
Het weer lijkt de komende weken minder bepalend te worden voor de energiemarkten dan de geopolitieke situatie, maar kan wel voor extra volatiliteit zorgen. Eind augustus schakelt Nederland over naar een wisselvalliger weertype met temperaturen rond normaal. Ook begin september wijzen de huidige verwachtingen eerder op wisselvalligheid dan op een nieuwe langdurige hittegolf.