De energiemarkt verandert continu, daarom praten wij je bij en blikken wij alvast vooruit op volgende week.
Na weken van oplopende prijzen kwam er deze week een kentering op de gasmarkt: de prijzen koelden richting het weekend wat af nu de spanningen in het Midden-Oosten iets lijken te verminderen en de LNG-aanvoer verbetert. Tegelijkertijd bleven de elektriciteitsprijzen hoog door de aanhoudende hitte en beperkingen in de Franse kernenergieproductie. De onderliggende onzekerheid is daarmee niet verdwenen, de markt blijft gevoelig en beweeglijk.
| Gas (MWh) | 23 Juli | 30 Juli | Elektriciteit (MWh) | 23 Juli | 30 Juli |
| TTF Daggas | 62.44 | 58.32 | Base Aug 26 | 129.90 | 123.64 |
| TTF Aug 26 | 61.90 | 58.18 | Peak call 27 | 114.15 | 107.38 |
| TTF call 27 | 44.60 | 41.99 | Base call 27 | 107.65 | 101.23 |
| TTF call 28 | 30.54 | 29.74 | Base call 28 | 87.66 | 85.42 |
Gasprijs koelt af na wekenlange stijging
De gasprijzen liepen de afgelopen week terug vanaf de hoogste niveaus van deze zomer. De belangrijkste reden is dat de directe zorgen rondom het Midden-Oosten iets zijn afgenomen. Er zijn signalen dat de scheepvaart via belangrijke transportroutes in de regio verbetert, en de eerste LNG-lading in enkele weken tijd is weer via die route vertrokken. Dat heeft de acute leveringszorgen wat verlicht.
Ook aan de aanbodkant was er verlichting: de aanvoer van LNG richting Noordwest-Europa nam toe en de pijplijnstromen vanuit Noorwegen bleven stabiel. Ondanks deze afkoeling liggen de gasprijzen over de hele maand gemeten nog altijd fors hoger dan begin juli. De risicopremie is dus lager, maar niet verdwenen: nieuwe berichten uit de regio kunnen de prijzen snel weer laten oplopen.
Gasvoorraden blijven aandachtspunt
Los van de geopolitieke situatie blijft de vulgraad van de Europese gasopslagen een belangrijk onderwerp voor de markt. De voorraden worden nog steeds aangevuld, maar dit verloopt langzamer dan in voorgaande jaren. Zowel de Europese als de Nederlandse opslagniveaus liggen merkbaar onder het seizoensgemiddelde van de afgelopen jaren.
De hogere prijzen van de afgelopen weken hebben het bovendien duurder gemaakt om voorraden verder op te bouwen. Hierdoor blijft de markt scherp letten op het tempo waarin de opslagen worden gevuld richting de winterperiode. Hoewel de Europese regelgeving inmiddels meer flexibiliteit biedt rondom de opslagdoelstellingen, blijft een goed gevulde voorraad cruciaal voor de leveringszekerheid komende winter.
Concurrentie om LNG houdt aan
De wereldwijde vraag naar LNG blijft hoog. Vooral vanuit Azië is de vraag sterk gebleven, mede door de aanhoudend warme weersomstandigheden. Hierdoor blijft de concurrentie tussen Europa en Azië om beschikbare LNG-ladingen groot.
Voor Europa betekent dit dat er, ondanks de recente afkoeling, aantrekkelijke prijzen nodig kunnen blijven om voldoende LNG aan te trekken. Zolang de vraag wereldwijd hoog blijft en de aanvoer beperkt is, blijft dit een ondersteunende factor voor de Europese gasmarkt.
Elektriciteitsmarkt onder druk door hitte en Franse kernenergie
Waar de gasmarkt wat afkoelde, bleven de elektriciteitsprijzen deze week juist hoog. De aanhoudende hoge temperaturen in grote delen van Europa zorgen voor extra vraag naar elektriciteit voor koeling. Op sommige momenten kwamen de prijzen daardoor in de buurt van niveaus die we normaal alleen in de winter zien.
Tegelijkertijd ondervinden verschillende Franse kerncentrales beperkingen door de hoge temperatuur van het rivierwater dat wordt gebruikt voor de koeling van de reactoren. Daardoor komt er minder kernenergie beschikbaar op de Europese markt. Omdat Frankrijk normaal gesproken een belangrijke exporteur van elektriciteit is, heeft een lagere productie direct invloed op de prijzen in omliggende landen. Vooral tijdens de avonduren blijft de markt gevoelig voor prijspieken, wanneer de zonneproductie afneemt en meer flexibel vermogen nodig is.
CO₂-markt: markt verwerkt de ETS-hervorming
Op de CO₂-markt bleven de prijzen deze week relatief stabiel, terwijl marktpartijen de recente hervormingsvoorstellen voor het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS) verder verwerken. De Europese Commissie presenteerde eerder deze maand een omvangrijk pakket met onder meer een raamwerk voor de periode na 2030, aanpassingen in de vrije toewijzing van rechten aan de industrie en een flexibelere marktstabiliteitsreserve.
Voor de markt draait het nu vooral om de vraag hoe deze voorstellen de beschikbaarheid van emissierechten op de langere termijn beïnvloeden. Ondanks de onrust op de energiemarkten hield de prijs van emissierechten zich de afgelopen weken opvallend goed staande, mede door speculatieve posities die vooruitlopen op de uitkomst van de hervorming. Het emissiehandelssysteem blijft daarmee een belangrijk instrument binnen het Europese klimaatbeleid.
Vooruitblik
Voor de komende week blijven de ontwikkelingen in het Midden-Oosten de belangrijkste sturende factor voor de energiemarkten. De recente afkoeling laat zien hoe snel het sentiment kan draaien: nieuwe berichten over verstoringen of juist over verdere de-escalatie, kunnen opnieuw leiden tot flinke prijsbewegingen. Daarnaast blijven marktpartijen het tempo van de Europese voorraadopbouw nauwlettend volgen.
Op de elektriciteitsmarkt blijft het weerbeeld bepalend. Hoewel in Noordwest-Europa iets gematigder temperaturen worden verwacht, blijft het in Zuid-Europa warm. Dat houdt de vraag naar koeling hoog en kan de productie van Franse kerncentrales onder druk blijven zetten.
De combinatie van geopolitieke onzekerheid, relatief lage gasvoorraden en aanhoudende concurrentie om LNG zorgt ervoor dat de volatiliteit op de gas-, elektriciteits- en CO₂-markten voorlopig hoog blijft.