De energiemarkt verandert continu, daarom praten wij je bij en blikken wij alvast vooruit op volgende week.
De gasmarkt wordt momenteel gekenmerkt door extreme volatiliteit als gevolg van geopolitieke spanningen. Hoewel de TTF-prijzen voor leveringsperiodes tot en met Q1-2027 week-op-week nauwelijks zijn veranderd, laten sterke intraday-bewegingen zien hoe onzeker het marktsentiment blijft. Tegelijkertijd neemt de concurrentie tussen Europa en Azië om LNG toe, waarbij Aziatische kopers bereid lijken een hogere prijs te betalen voor leveringen.n.
| Gas | 5 Maart | 12 Maart | Elektriciteit | 5 Maart | 12 Maart |
| TTF Daggas | 49.70 | 50.45 | Base Apr 26 | 95.03 | 95.87 |
| TTF Apr 26 | 50.73 | 50.87 | Peak call 27 | 89.34 | 95.52 |
| TTF call 27 | 32.07 | 36.91 | Base call 27 | 84.00 | 89.71 |
Straat van Hormuz
Het wegvallen van circa 20% van het wereldwijde LNG-aanbod door het afsluiten van de Straat van Hormuz en het stilleggen van LNG-productie in Qatar is vooral zichtbaar in de handelsperiodes tot en met Q1-2027. Ten opzichte van een week geleden bevinden de TTF-prijzen zich echter nog altijd ongeveer op hetzelfde niveau, al waren de intraday-bewegingen uitzonderlijk groot.
Op maandag 9 maart opende het frontmaandcontract bijvoorbeeld op 67,5 eurocent/m³, in navolging van stijgende olieprijzen, maar sloot dezelfde dag op 55,1 eurocent/m³. Een dag later, op 10 maart, zorgde een uitspraak van Trump dat de oorlog mogelijk snel ten einde zou kunnen komen voor een scherpe daling: het April-2026-contract sloot die dag op 46,3 eurocent/m³.
In navolging van de volatiliteit in de kortetermijncontracten zijn inmiddels ook op de langere looptijden prijsstijgingen zichtbaar. Vooralsnog zijn er echter geen concrete signalen dat onderhandelingen over een einde van de oorlog zijn gestart. Zolang het conflict voortduurt, blijft de verwachting dat de onzekerheid in de gasmarkt groot blijft, ook voor de verdere jaren.
LNG naar Azië
Het is onduidelijk hoe lang de LNG-productie in Qatar stil zal blijven liggen. Zelfs als wordt besloten de productie te hervatten, kan het weken tot mogelijk maanden duren voordat de exportcapaciteit weer volledig op niveau is.
De afgelopen dagen is de LNG-prijs in Azië gestegen, waar landen als China, India en Zuid-Korea normaliter grote volumes LNG uit Qatar importeren. Hierdoor zijn deze landen genoodzaakt hun LNG elders in te kopen, wat de concurrentie met Europa verder aanwakkert.
De eerste signalen daarvan zijn inmiddels zichtbaar in de markt: meerdere LNG-schepen hebben de afgelopen dagen hun koers verlegd richting Azië in plaats van Europa.
Gasvoorraden
De verder oplopende spread tussen Europa en Azië suggereert dat Europa momenteel accepteert dat het minder LNG ontvangt. Met het einde van de winter in zicht en een vooralsnog stabiele aanvoer lijkt de directe noodzaak om extra LNG aan te trekken beperkt.
Daar komt bij dat de prijs voor Zomer-2026 momenteel hoger ligt dan die voor Winter-2026. Op 11 maart bedroeg deze omgekeerde seizoensspread circa 2,6 eurocent/m³. Hierdoor ontbreekt voor opslageigenaren de economische prikkel om voorraden in de zomer te vullen; financieel is het aantrekkelijker om te wachten tot de winterperiode zelf.
Dit staat echter op gespannen voet met de huidige situatie van de Europese gasvoorraden. De voorraden in Europa – en met name in Nederland – liggen historisch laag. De vulgraad in Nederland bedraagt momenteel ongeveer 9%. Indien Europa de voorraden in de komende maanden wil aanvullen, zal het waarschijnlijk bereid moeten zijn meer te betalen voor LNG dan Aziatische kopers.
De verwachting is daarom dat de concurrentiestrijd tussen Europa en Azië om LNG de komende maanden zal aanhouden.
Strategische noodvoorraad?
Uit een weerbaarheidsanalyse naar de robuustheid van het gassysteem blijkt dat Nederland kwetsbaar is voor langdurige verstoringen in de gasaanvoer. De analyse concludeert dat dergelijke verstoringen kunnen leiden tot gastekorten indien geen aanvullende maatregelen worden getroffen. Genoemd worden onder meer het operationeel houden van bestaande gasopslagen en het opbouwen van een strategische noodvoorraad.
Daarnaast wordt onderzocht of het zogenoemde ‘kussengas’ – het gas dat nodig is om druk in opslagvelden te handhaven – gedeeltelijk kan worden ingezet als noodvoorraad. Volgens Gasunie vormt een strategische noodvoorraad op Nederlands grondgebied een belangrijke pijler voor het vergroten van de weerbaarheid van het energiesysteem en het borgen van de leveringszekerheid.
Tegelijkertijd benadrukt de analyse dat de kwetsbaarheid niet beperkt is tot Nederland. Bij langdurige verstoringen is het gehele Europese gassysteem gevoelig, waardoor een gecoördineerde Europese aanpak wenselijk wordt geacht.
Vooruitblik
Geopolitieke ontwikkelingen blijven bepalend voor de energiemarkten. Met name de situatie in het Midden-Oosten zal nauwlettend worden gevolgd, aangezien deze richtinggevend kan zijn voor de prijsontwikkeling. Daarnaast zullen schommelingen in de olieprijzen hun effect op de gasmarkten laten zien.
Op het weerfront nadert richting het weekend een lagedrukgebied, dat mogelijk extra windproductie met zich meebrengt. Vanaf halverwege week 12 lijkt het weervoorspelling iets gunstiger, met een stabieler scenario voor hernieuwbare opwek.