De energiemarkt verandert continu, daarom praten wij je bij en blikken wij alvast vooruit op volgende week.
Op 6 Mei daalden de gasprijzen hard met circa 10% na een bericht van Axios dat de VS en Iran dicht bij een akkoord zouden zijn over een memorandum van overeenstemming van één pagina om de oorlog te beëindigen. Hoewel Axios inmiddels een reputatie heeft opgebouwd met voortijdige berichten over een naderend einde van het conflict — inclusief opvallende bewegingen in de oliemarkt voorafgaand aan dergelijke publicaties — zakte gasmarkt stevig.
| Gas (MWh) | 30 April | 7 Mei | Elektriciteit (MWh) | 30 April | 7 Mei |
| TTF Daggas | 46.17 | 43.75 | Base Juni 26 | 90.83 | 88.43 |
| TTF Juni 26 | 45.98 | 43.56 | Peak call 27 | 92.96 | 91.94 |
| TTF call 27 | 37.31 | 35.89 | Base call 27 | 90.45 | 87.51 |
| TTF call 28 | 28.09 | 27.62 | Base call 28 | 79.22 | 78.29 |
Chaos in berichtgeving
In de loop van de middag volgde echter een herstelbeweging nadat Iran de website van de “Persian Gulf Strait Authority” lanceerde als reactie op de one-pager van de VS. Via dit platform moeten schepen toestemming aanvragen voor passage, waarmee Iran de controle over de Straat van Hormuz verder lijkt te willen formaliseren. Extra steun kwam vanuit eerste Iraanse reacties op het Axios-artikel, waarin werd gesteld dat het voorstel grotendeels neerkomt op een Amerikaans wensenlijstje met voor Iran onacceptabele voorwaarden. Per saldo bleef uiteindelijk een daling van circa €2,5 op JUN26 staan en de markt lijkt opnieuw volledig in de ban van een mogelijk naderend “einde” van het conflict.
Gisteren zorgde een kort bericht van Al Arabiya, waarin werd gemeld dat er in de komende uren mogelijk een doorbraak rond de Straat van Hormuz komt, direct opnieuw voor neerwaartse druk. De markt blijft momenteel extreem gevoelig voor ieder nieuwsbericht. Vooral Amerikaanse bronnen tonen veel optimisme, terwijl Iraanse bronnen vooralsnog sceptisch en terughoudend blijven.
Volgens CNN en Al Arabiya zal Iran vandaag via mediator Pakistan haar reactie op het Amerikaanse voorstel indienen. Daarmee zal snel duidelijk worden of het optimisme van gisteren en vandaag gerechtvaardigd is. Vorige week vrijdag leidde het nieuws dat Iran een tegenvoorstel had ingediend eveneens direct tot druk op de markt, ondanks dat de inhoud daarvan nog onbekend was.
Mocht daadwerkelijk blijken dat de VS en Iran een memorandum van overeenstemming bereiken, gevolgd door een periode van circa 30 dagen van verdere onderhandelingen over onder meer verrijkt uranium, het verrijkingsprogramma en nucleaire faciliteiten, dan kunnen de prijzen nog verder (stevig) dalen.Volgens de huidige berichtgeving zouden Iran en de VS in die periode meer scheepvaartverkeer toestaan, maar zal het transport nog geruime tijd onder historische niveaus blijven. Bovendien moeten de meest complexe onderwerpen dan nog worden opgelost. Tegelijkertijd blijft Azië LNG-tekorten aanvullen en neemt het prijsvoordeel daar alweer toe — ondanks de prijsdaling van gisteren liggen Aziatische prijzen momenteel circa €5 hoger. Bij verdere prijsdalingen zal Azië waarschijnlijk meer LNG vastleggen, wat ten koste kan gaan van de aanvoer richting Europa.
Gasopslag
De Europese gasopslagen liggen rond een vulgraad van 34% en bevinden zich daarmee onder het vijfjaarsgemiddelde. In Nederland zijn de gasvoorraden voor circa 11% gevuld. Dit lage uitgangspunt maakt de Nederlandse markt extra gevoelig voor verstoringen in de aanvoer en voor prijssignalen die nodig zijn om voldoende LNG-volumes naar Noordwest-Europa te trekken.
Voor de promptcurve blijft gepland Noors onderhoud een van de meest bepalende factoren. Elke dag met beperkt exportvolume vergroot de gevoeligheid voor nieuws rond LNG-aanvoer en veranderingen in de kortetermijnvraag.
Noorwegen heeft groen licht gegeven voor de herontwikkeling van drie eerder gesloten gasvelden in de Noordzee. De Noorse overheid bevestigt dat de productie in 2028 moet worden hervat en kan doorlopen tot 2048. De winbare volumes worden geschat op gemiddeld 0,8 tot 1 bcm per jaar.
Voor de Nederlandse markt is dit vooral relevant als signaal voor de middellange en lange termijn leveringszekerheid, omdat het bijdraagt aan het stabiliseren van het Europese gasaanbod in een periode van afnemende binnenlandse productie en toenemende afhankelijkheid van LNG.
EPEX-prijzen
De Nederlandse elektriciteitsmarkt kreeg de afgelopen week steun doordat er minder wind- en zonne-energie werd verwacht dan het seizoensgemiddelde. Wanneer de productie uit hernieuwbare bronnen terugvalt, neemt het beschikbare aanbod op de markt af, waardoor prijzen sneller kunnen oplopen. Dit effect was vooral zichtbaar in de day-aheadprijzen en de weekendprijzen.
Tegelijkertijd is de kans op lage of zelfs negatieve prijzen midden op de dag afgenomen, iets wat in eerdere weken juist regelmatig voorkwam bij een hoge productie van zon en wind.
Voor de komende week speelt mee dat de temperatuurverwachting voor Nederland is neerwaarts bijgesteld naar onder het seizoensgemiddelde. Dit kan de elektriciteitsprijzen verder ondersteunen door een hogere vraag naar verwarming. Een mogelijke daling van de gasprijzen kan deze opwaartse druk echter deels compenseren en de prijsstijging afremmen.
Vooruitblik
De komende weken blijft het weer in Nederland wisselvallig en relatief koel, met geregeld bewolking en neerslag. Daardoor is de kans op langere zonnige periodes met lagere middagprijzen kleiner. Tegelijk blijft de windverwachting de belangrijkste factor voor de elektriciteitsprijzen: bij stevige wind kan er snel neerwaartse druk ontstaan op de prijzen.
Op de gasmarkt ligt de focus op het vullen van de opslag richting de winter, waarbij de relatief lage startvoorraad in Europa een gevoelig punt blijft. Daarnaast blijft het prijsbeeld sterk gedreven door geopolitieke ontwikkelingen. Afgelopen woensdag liet zien hoe snel de risicopremie uit TTF kan lopen wanneer er signalen van een deal of ontspanning in de markt komen.