De energiemarkt verandert continu, daarom praten wij je bij en blikken wij alvast vooruit op volgende week.
| Gas | 8 Jan | 15 Jan | Elektriciteit | 8 Jan | 15 Jan |
| TTF Daggas | 29.53 | 33.21 | Base Febr 26 | 93.95 | 110.9 |
| TTF Febr 26 | 27.69 | 33.16 | Peak call 27 | 80.77 | 84.39 |
| TTF call 27 | 24.76 | 25.03 | Base call 27 | 77.70 | 81.17 |
Aanhoudende kou zorgt voor stijging van gasprijs
De afgelopen maanden heerste in de markt het vertrouwen dat de winter zonder problemen kon worden doorgekomen met de huidige gasopslagniveaus (54% gevuld in de EU en 40% in Nederland). Nu er voor het einde van deze maand opnieuw kouder weer wordt voorspeld en de windverwachtingen beperkt zijn, lijkt dit sentiment echter te kantelen. De aanhoudende kou leidt tot een hogere onttrekkingsgraad uit de toch al matig gevulde gasopslagen, wat zichtbaar bijdraagt aan oplopende gasprijzen.
Ook geopolitieke ontwikkelingen spelen mogelijk een rol. De aanhoudende Russische aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur en de sterk toegenomen spanningen in en rond Iran vergroten de onzekerheid in de markt. Iran bevindt zich in een regio die van strategisch belang is voor de mondiale olie- en gasvoorziening. Daarnaast wordt later deze maand koud weer verwacht in Noordoost-Azië, wat daar kan leiden tot een hogere LNG-vraag. Deze toegenomen concurrentie om LNG-ladingen zou het aanbod voor Europa verder kunnen beperken.
Gasopslagen
Door de huidige lage vulgraad van de gasopslagen is de markt zeer gevoelig voor verstoringen in het gasaanbod en andere externe factoren die de gas- en LNG-aanvoer naar Europa kunnen beperken. Normaal gesproken fungeren gasopslagen in de winter als een belangrijke buffer en bieden zij leveringszekerheid. Wanneer de reguliere aanvoer tekortschiet, kan gas uit de opslagen worden onttrokken. Dit mechanisme draagt doorgaans bij aan het vertrouwen dat de winter goed kan worden doorstaan en dempt extreme prijsstijgingen.
Het belang van gasopslagen beperkt zich echter niet tot de wintermaanden. Ook in de zomer hebben zij een aanzienlijke invloed op de gasprijs. Om goed voorbereid de volgende winter in te gaan, moet in de zomerperiode een groot volume gas worden geïnjecteerd. Wanneer de opslagen na de winter grotendeels leeg zijn, ontstaat de noodzaak om deze maximaal te vullen, wat de vraag naar gas in de zomer sterk verhoogt. Deze extra vraag zet opwaartse druk op de gasprijs.
Elektriciteitsprijzen
De gestegen gasprijzen zijn ook terug te zien op de elektriciteitsmarkt. De prijs van elektriciteit voor de langere termijn is opgebouwd uit de prijs van fossiele brandstoffen en CO2-emissierechten. Op de spotmarkt speelt de opwek uit hernieuwbare bronnen juist een veel grotere rol, maar ook hier is de gasprijs een factor. De spotmarkt liet in de afgelopen week een aantal uitschieters naar boven zien; zo werd verschillende keren een prijs van boven de 200 €/MWh genoteerd. Zoals tegenwoordig wel vaker het geval is, was dit meestal voor kwartieren aan het begin van de ochtend en avond wanneer de vraag naar energie groot is. Op donderdag 8 januari ging de prijs zelfs over de 250 €/MWh. Voor vandaag (woensdag 14 januari) komt de prijs voor het kwartier 17:30-17:45 uur ook weer boven de 200 €/MWh uit met een prijs van 215,04 €/MWh.
Vooruitzicht
Volgende week wordt het voor de tijd van het jaar kouder dan normaal. De wind is zwak tot gemiddeld, terwijl de zon regelmatig goed doorbreekt. De gasmarkt blijft aan de voorkant van de curve sterk door de koude verwachtingen en de vooruitzichten van verder leeglopende voorraden. Europees gezien kunnen de voorraden tegen het einde van de winter dalen tot 20–25%, afhankelijk van de duur van de kou. Nederland en Duitsland, met de slechtst gevulde voorraden, lopen het risico zelfs tot 10–15% te komen. Voorraadsystemen zijn immers zo sterk als de zwakste schakel; de lage eindstanden in Nederland en Duitsland maken het nu mogelijk om de prijzen aan de voorkant van de curve flink op te drijven. Daarnaast bieden de sterke CO₂-prijzen steun aan de stroomprijzen.. De prijzen voor komende zomer en winter zijn afgelopen week eveneens opgelopen, maar in mindere mate dan de voorkant van de curve (FEB +€6; WIN26 +€1,5; WIN27 -€0,20 euro per MWh). De marktreactie aan de voorkant laat zien dat de markt snel kan draaien. Gezien de lage eindstanden en de geopolitiek onrustige wereld hoeft de zomer niet per se rustig te worden. Vanmorgen ging het gas opnieuw hoger de markt in.
Wat betreft Iran lijkt de situatie tijdelijk iets te zijn afgekoeld nu Trump zijn harde taal heeft teruggenomen. Landen in de regio hebben achter de schermen geprobeerd een aanval van de VS te voorkomen, gezien de mogelijke gevolgen. Het ontbreken van voldoende vuurkracht, zoals een vliegdekschip, kan hierin een rol hebben gespeeld. Bovendien is er twijfel of een aanval daadwerkelijk zou leiden tot een ‘regime change’, gezien het gebrek aan oppositie of een geschikte alternatieve leider. Trump heeft de gewoonte aanvallen in het weekend uit te voeren, maar de vliegdekschipgroep Abraham Lincoln arriveert pas na het weekend, waardoor een aanval dit weekend onwaarschijnlijk is. Een daadwerkelijke aanval op het regime zou grootschalige raketaanvallen in de regio tot gevolg hebben en de markt verder op de curve op hol kunnen doen slaan.