De energiemarkt verandert continu, daarom praten wij je bij en blikken wij alvast vooruit op volgende week.
| Gas | 16 Okt | 23 Okt | Elektriciteit | 16 Okt | 23 Okt |
| TTF Daggas | 32.16 | 32.47 | Base Nov 25 | 99.18 | 93.90 |
| TTF Nov 25 | 32.38 | 32.54 | Peak call 26 | 89.24 | 89.23 |
| TTF call 26 | 31.22 | 31.59 | Base call 26 | 85.20 | 84.41 |
Europese gasmarkten: gemengd beeld bij oplopende weersafhankelijkheid
De Europese gasmarkten laten deze week een gemengd beeld zien. Enerzijds anticiperen marktpartijen op een afkoelende trend: de temperatuurverwachtingen voor de komende weken liggen onder het seizoensgemiddelde, wat doorgaans leidt tot een toename in gasverbruik voor verwarming. Anderzijds is de verwachting dat de productie van hernieuwbare elektriciteit, met name uit windenergie, stevig zal zijn. Ook blijft de Noorse gasaanvoer op een hoog niveau.
Deze factoren temperen de noodzaak om grote volumes gas uit de Europese bergingen te onttrekken. Daardoor wordt verwacht dat het tempo van gasonttrekkingen voorlopig beperkt zal blijven, tenzij de weersomstandigheden onverwacht omslaan of de windproductie fors lager uitvalt dan voorzien.
De Nederlandse gasopslagen zijn momenteel voor 72% gevuld. Dat is een lichte stijging ten opzichte van vorige maand, maar nog altijd 19 procentpunt lager dan in dezelfde periode vorig jaar, toen de vullingsgraad circa 91% bedroeg. De lagere vullingsgraad weerspiegelt deels het intensievere gebruik van gasvoorraden tijdens de relatief koude start van de herfst, maar ook de hogere exportstroom richting buurlanden.
EU bereikt akkoord over importverbod op Russisch gas
Op 20 oktober hebben de lidstaten van de Europese Unie na langdurige onderhandelingen ingestemd met het voorstel om vanaf 1 januari 2028 volledig te stoppen met de import van gas, olie en kernenergie uit Rusland. Daarmee zet de EU een nieuwe stap in het verminderen van de energieafhankelijkheid van Rusland, ruim zes jaar na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne.
Russisch pijpleidinggas was in 2024 nog goed voor ongeveer 11,6% van de totale gasimport van de EU, en jaarlijks gaat het nog steeds om een waarde van circa €15 miljard. Het besluit past binnen een bredere strategie om de Europese energievoorziening te diversifiëren via LNG-importen, verhoogde binnenlandse productie en samenwerking met Noorse en Noord-Afrikaanse leveranciers.
Hoewel het akkoord zelf niet direct tot forse prijsstijgingen leidde op de gasmarkten, blijft de opwaartse prijsdruk reëel. De verwachting is dat Oekraïne tijdens de komende winter meer gas uit Europese reserves zal moeten betrekken, als gevolg van aanhoudende Russische aanvallen op de Oekraïense gasinfrastructuur. Deze extra vraag, in combinatie met relatief lage gasvoorraden en het vooruitzicht van nieuwe Europese sancties, kan het marktsentiment richting de wintermaanden verder verkrappen.
Tegelijkertijd blijven er binnen de EU verschillen bestaan tussen lidstaten. Hongarije en Slowakije, die nog altijd Russisch gas ontvangen via de TurkStream-pijpleiding, hebben meermaals hun veto uitgesproken tegen eerdere sanctievoorstellen. Beide landen vrezen voor leveringsproblemen zodra zij geen Russisch gas meer mogen importeren. Omdat zij landinwaarts liggen en geen directe toegang hebben tot zeehavens of LNG-terminals, worden voor deze landen tijdelijke uitzonderingen opgenomen in het akkoord, met een gefaseerde afbouw van Russische leveringen.
Spotmarkt elektriciteit: volatiliteit door weerpatroon en dag-nachtverschillen
Op de spotmarkt voor elektriciteit was de afgelopen week sprake van aanzienlijke prijsvolatiliteit. Tijdens de week van 14 tot 20 oktober werden er nauwelijks lage prijzen genoteerd. Dit kwam vooral doordat de windproductie minimaal was en de zon slechts beperkt scheen, waardoor veel conventionele centrales moesten bijspringen.
Aan het begin van deze week verbeterden de omstandigheden voor windproductie aanzienlijk. Vooral in de nachtelijke uren leidde dit tot lagere prijzen. Zo werd op 21 oktober tussen 03:00 en 04:00 uur een spotprijs van 17 €/MWh geregistreerd — een niveau dat sinds begin september niet meer was waargenomen.
Overdag blijven de prijzen echter relatief hoog, met name tijdens de avondpiekuren. Voor 22 oktober werd bijvoorbeeld een piekprijs van 288 €/MWh genoteerd voor levering tussen 18:00 en 19:00 uur. Dit is het gevolg van het wegvallen van zonneproductie rond zonsondergang, terwijl tegelijkertijd de vraag toeneemt doordat verlichting en huishoudelijke apparaten meer worden gebruikt. De combinatie van lage zon- en beperkte windproductie in de avonduren zorgt regelmatig voor scherpe prijsuitschieters.
Voor de komende dagen verwachten handelaren dat het prijsniveau op de spotmarkt zal blijven fluctueren in lijn met het weerbeeld. Naarmate het kouder wordt en de dagen korter, zal het aandeel hernieuwbare opwek verder dalen, waardoor gascentrales opnieuw een belangrijkere rol zullen spelen in de prijsvorming.
Vooruitblik
De markt bevindt zich momenteel in een gevoelige balans tussen gunstige aanbodfactoren (wind, Noors gas, LNG-aanvoer) en risico’s aan de vraagzijde (koudeperiode, geopolitiek, lage bergingsniveaus). De prijsvorming op de TTF blijft daardoor sterk weersafhankelijk en sentimentgedreven.
Op middellange termijn kan het recente EU-akkoord leiden tot structurele spanningen op de gasmarkt, aangezien het de toekomstige importcapaciteit uit Rusland verder beperkt. De komende weken blijven de temperatuurverwachtingen en de LNG-aanvoer richting Noordwest-Europa de belangrijkste kortetermijnindicatoren voor de prijstrend.